Foodstruct
Advanced Nutrition Search | Diet Analysis | Glycemic index chart

Չաման - բաղադրությունը, օգտակար հատկությունները

*Բոլոր արժեքները հաշվարկված են 100 գրամի համար

Ընդհանուր տեղեկատվություն Չաման սննդամթերքի մասին

Չաման Չամանը իր յուրահատուկ համի ու հոտի շնորհիվ անտիկ ժամանակներից օգտագործվում է որպես համեմունք, նաեւ շատ հաճախ ավելացվում է համեմունքային խառնուրդների մեջ, օրինակ, կարրի հետ: Ունի ուժեղ սուր հոտ, իսկ պատճառը դրանում առկա եթերային յուղերն են: Այն եւ հատիկավոր, եւ փոշու տարբերակով լայն տարածում ունի սոուսների, ճաշերի մեջ ասիական, լատինաամերիկյան եւ հնդկական, աֆրիկական խոհանոցում, ինչպես նաեւ Եվրոպական որոշ ճաշատեսակների մեջ, ինչպիսին են, օրինակ, ֆրանսիական հացի ու պանրի որոշ տեսակները, պորտուգալական նրբերշիկները, ինչպես նաեւ ավանդական հայկական բաստուրման: Այս մթերքը օգտագործելիս պետք է հիշել՝ դրա կողքը որեւէ այլ համ դուք չեք նկատելու եւ չեք զգալու, որովհետեւ անգամ կես գդալի ավելացումը որեւէ ճաշատեսակի մեջ, այն դարձնելու է բուրավետ ու խլացնելու հնարավոր բոլոր այլ բույրերը: Պատահական չէ, որ այս համեմունքը դարեր շարունակ եւ մինչ օրս օգտագործվում է նաեւ օծանելիք պատրաստելու համար: Բաղադրություն Այն հարուստ է երկաթով, կալիցումով, նաեւ կալիումով, ֆոսֆորով ու մագնեզիումով: Օրգանիզմի համար կենսական նշանակություն ունեցող երկաթի եւ հանքային նյութերի լավ աղբյուր է: Ինչպես հայտնի է, երկաթը կարեւոր դեր է խաղում իմունային համակարգի ամրացման հարցում: Դա առավել կարեւոր է հղի կանանց, կերակրող մայրերի, ինչպես նաեւ դեռահասների համար, ում օրգանիզմում երկաթի անընդհատ համալրումը անհրաժեշտություն է: Օգտական հատկություններ Հայտնի է մարսողական համակարգի վրա դրական ազդեցությամբ եւ այդ նպատակով օգտագործվում է ինչպես փոշու, այնպես էլ դեղահաբերի, կամ հատուկ թուրմի տեսքով: Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ այս մթերքը խթանում է ենթաստամոքսային գեղձում ֆերմենտների սեկրեցիան, ինչի շնորհիվ էլ ապահովում է օրգանիզմում պատշաճ մարսողություն ու սննդարար նյութերի ճիշտ յուրացում: Բացի այդ, այն նաեւ ուղղակի ախորժակ է բացում եւ ուտելու ցանկություն է առաջացնում՝ բավական է միայն սնունդ ընդունելուց առաջ մի քանի հատիկ կուլ տալ: Պարզվում է, որ այս մթերքը նաեւ դրական է ազդում հղի կանանց ինքնազգացողության վրա. դրա բաղադրության մեջ առկա նյութերի ժամանակ այն կանխում է հղի կանանց մոտ սրտխառնոցը: Նաեւ արյան մեջ պակասացնում է շաքարի պարունակությունը եւ համարվում է հակադիաբեդիկ մթերք: Դրական ազդեցություններից են նաեւ ոսկոռների վրա դրական ազդեցությունն ու ամրացումը, ինչպես նաեւ ընդհանուր իմունային համակարգի վերականգնումը, ինչը բազմիցս հաստատվել է գիտական փորձերի ընթացքում: Հատիկները ունեն նաեւ հակակոնցերոգենային հատկություններ: Որոշ հետազոտությունների համաձայն, չամանի օգտագործման շնորհիվ լաբորատոր կենդանիների մոտ կանխել է ստամոքսի եւ լյարդի ուռուցնքների առաջացումը: Դա բացատրվում է չամանում առկա նյութերով, որոնք լյարդի ֆերմենտները մաքրում են թունավոր նյութերից: Պատմություն Համարվում է, որ այն ծնունդով Եգիպտոսից է, ինչից հետո այն սկսել են աճեցնել նաեւ Հնդկաստանում, Ճապոնիայում, միջերկրածովյան երկրներում: Այս բույսը բոլոր այս երկրներում կարեւոր դեր է ունեցել ինչպես սննդային արդյունաբերության, այդպես էլ բժշկության մեջ: Նաեւ հանդես է եկել, որպես մշակութային խորհրդանիշ: Օրինակ, համարվում է, որ այն լայն տարածում է ունեցել Հին Հունաստանի եւ Հին Հռոմի խոհանոցներում, քանի որ այն հարուստ բույր է ունեցել եւ կարողացել է փոխարինել սեւ պղպեղը, որը ավելի թանկ է եղել եւ ոչ մատչելի: Միջին դարերում այն լայն տարածում է գտել եվրոպական երկրներում, սակայն եթե որոշ ժամանակ համարվել է դավաճանության խորհրդանիշ, ապա հետո դրա խորհուրդը կտրուկ փոխվել է: Այն դարձել է սիրո եւ հավատարմության խորհրդանիշ: Հարսանեկան արարողությունների ժամանակ հյուրերը գրպաններում չամանի հատիկներ են պահել, իսկ պատերազմի մեկնող ամուսիններին կանայք չամանից պատրաստված հաց են տվել: Ինչպես ընտրել Մասնագետները խորհուրդ են տալիս այն գնել ոչ թե աղացած, այլ հատիկավոր տարբերակով եւ օգտագործելուց առաջ միայն հատիկները վերածել փոշու: Սրա պատճառն այն է, որ փոշիացված տարբերակում այս համեմունքը շատ արագ է կորցնում իր համահոտային հատկանիշները եւ շատ արագ փչանում է: Խորհուրդ է տրվում պահել ապակյա տարայի մեջ: Աղացած վիճակում այն կարելի է պահել առավելագույնը մինչեւ վեց ամիս, իսկ հատիկավոր տարբերակով այն կարելի է պահել անգամ մեկ տարի: Ինչպես պատրաստել Չամանի յուրահատուկ համն ու հոտը հնարավորինս հագեցած ու հարուստ վիճակում սննդի մեջ օգտագործելուց առաջ այն նախ բովեք: Չամանի, սեւ պղպեղի եւ մեղրի միջոցով ձկնային ուտեստների հավի եւ բանջարեղենի համեմումը համարվում է ամենատարածվածը: Այն օգտագործվում է նաեւ փլավ պատրաստելիս, ինչպես նաեւ աֆրիկական հայտնի ուտեստների մեջ, ինչպիսին են, օրինակ, տապակած բանջարեղենային խառնուրդները՝ համեմված չամանով: Հայկական բաստուրման պատրաստվում է աղացած չամանի, սխտորի, սեւ ու կարմիր պղպեղների խառնուրդից ստացված չամանախմորով, որը անց է կացվում տավարի անյուղ մսի վրա եւ հատուկ մշակում անցնում:
Հոդվածի հեղինակի լուսանկար Tatevik  Stepanyan
Մասնագիտությունը՝ Սննդամթերքի բլոգեր
Թարմացվել է՝ Դեկտեմբերի 03, 2020

Սննդարարության հիմնական չափանիշենր

Չաման
Գլիկեմիկ ինդեքս ⓘ Source:
0 (low)
Բաժնի չափը ⓘ Բաժինների արժեքները վերցված են ԱՄՆ-ի սննդի և դեղերի վարչության փաստաթղթից
0.25 tsp, whole (0.5 grams)
Թթվայնությունը (հիմնված PRAL արժեքի վրա) ⓘ PRAL-ը (Պոտենցիալ երիկամային թթվայնության բեռ ) բանաձևի միջովոց հաշվարկվող արժեք է: Որքան բարձր է PRAL-ը այնքան թթվային է սննդամքերքը և որքան ցածր է PRAL-ը այնքան ալկալային է սննդամթերքը:
-32 (alkaline)
Կալորիաներ
375
98% Երկաթ
95% Կալցիում
94% Կալիում
91% Ֆոսֆոր
91% Մագնեզիում
Բացատրություն: Չաման սննդամթերքը պարունակում է ավելի շատ Երկաթ քան սննդատեսակների 98 տոկոսը. Հարկ է նշել, որ չնայած նրան, որ կան սննդի տեսակներ (2%) ,որոնք պարունակում են ավելի շատ Երկաթ, սակայն այս սննդամթերքը ինքնին ավելի հարուստ է Երկաթ-ով քան ցանակացած այլ տարրով: Համանման ձևով այս սննդամթերքը համեմատաբար հարուստ է Կալցիում, Կալիում, Ֆոսֆոր և Մագնեզիում տարրերով

Չաման սննդամթերքի գլիկեմիկ ինդեքսը

Source:

86 with glucose (glucose 97) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5897315/

0

Նմանատիպ սննդամթերք կամ դրա հետ համեմատություն

Հիմնական բաղադրամասերի աղյուսակ

18% 23% 45% 9% 8%
Սպիտակուցներ:
Daily Value: 36%
17.81 գ of 50 գ
36%
Ճարպեր:
Daily Value: 34%
22.27 գ of 65 գ
34%
Ածխաջրեր:
Daily Value: 15%
44.24 գ of 300 գ
15%
Ջուր:
Daily Value: 0%
8.06 գ of 2,000 գ
0%
Այլ:
7.62 գ

Սննդամթերքի բաղադրության պիտակ(ԱՄՆ ստանդարտ)

Սննդարար արժեք
___բաժին կոնտեյնեռում
Բաժնի չափը ______________
Քանակը 100 գրամում
Կալորիաներ 375
օրական դոզայի %-ը*
34%
Ճարպ ընդհանուր 22գ
9%
Հագեցած ճարպեր
Տրանս ճարպեր գ
0%
Խոլեստերին 0մգ
7%
Աղ 168մգ
15%
Ածխաջրեր ընդհանուր 44գ
44%
Բջջանյութ 11գ
Շաքար ընհանուր գ
Այդ թվում ? գ ավելացված
Սպիտակուցներ 18գ
Վիտամին Դ 0մկգ 0%

Կալցիում 931մգ 93%

Երկաթ 66մգ 825%

Կալիում 1,788մգ 0%

*
Օրական դոզայի տոկոսը (ՕԴ) ցույց է տալիս, թե ինչքանով է տվյալ սննդանյութը ծածկում օրական կարիքը: Հաշվարկում օգտագործվում է 2000 կալորիականությամբ դիետա.

Կարևոր չափանիշներ

Ցածր խոլեստերին
ok
ավելին
Խոլեստերինը կարող է վտանգավոր լինել ձեր առողջության համար: Առավել զգուշությամբ խոլեստերինի օգտագործմանը պետք է վերաբերվեն սիրտ-անոթային հիվանդություններով տառապող անձիք:
Չի պարունակում տրանս ճարպեր
ok
ավելին
Տրանս ճարպերը բարձրացնում են կարդիոսկլերողի ռիսկը: Տրանս ճարպերը բարձրացնում են ՑԽԼ (ցածր խտության լիպոպրոտեիդները) և իջեցնում ԲԽԼ (բարձր խտության լիպոպրոտեիդները). Տրանս ճարպեր պարունակող սննդամթերքներից պետք է հնարավորինս չափով խուսափել:
Քիչ հագեցած ճարպեր
ok
ավելին
Խորհուրդ չի տրվում ընդհանուր կալորիաների 10%-ից ավել ստանալ հագեցած ճարպերից link
Քիչ նատրիում
ok
ավելին
Հիպերտոնիայով տառապող մարդկանց խորհուրդ չի տրվում շատ նատրիում օգտագործել
Քիչ շաքար
ok
ավելին
Շաքարի չարաշահումը կարող է հանգեցնել գերության և շաքարախտի

Բաղադրության ինֆոգրաֆիկա

Չաման սննդամթերքի բաղադրության և սննդարարության ինֆոգրաֆիկա
Պատճենել ինֆոգրաֆիկայի հղումը

Միներալներ - ծածկույթի գրաֆիկ

Կալցիում Երկաթ Մագնեզիում Ֆոսֆոր Կալիում Նատրիում Ցինկ Պղինձ Մանգան Սելեն Choline, total 280% 2489% 262% 214% 158% 22% 131% 289% 435% 29% 14%
Կալցիում: 931 մգ of 1,000 մգ 93%
Երկաթ: 66.36 մգ of 8 մգ 830%
Մագնեզիում: 366 մգ of 420 մգ 87%
Ֆոսֆոր: 499 մգ of 700 մգ 71%
Կալիում: 1788 մգ of 3,400 մգ 53%
Նատրիում: 168 մգ of 2,300 մգ 7%
Ցինկ: 4.8 մգ of 11 մգ 44%
Պղինձ: 0.867 մգ of 1 մգ 96%
Մանգան: 3.333 մգ of 2 մգ 145%
Սելեն: 5.2 µg of 55 µg 9%
Choline, total: 24.7 մգ of 550 մգ 4%

Միներալներ - համեմատական նկարագիր

Երկաթ
66.36 մգ
TOP 2%
Կալցիում
931 մգ
TOP 5%
Կալիում
1788 մգ
TOP 6%
Մագնեզիում
366 մգ
TOP 9%
Ֆոսֆոր
499 մգ
TOP 9%
Պղինձ
0.867 մգ
TOP 17%
Ցինկ
4.8 մգ
TOP 20%
Մանգան
3.333 մգ
TOP 26%
Նատրիում
168 մգ
TOP 44%
Սելեն
5.2 µg
TOP 67%
Choline, total
24.7 մգ
TOP 73%

Վիտամիններ - ծածկույթի գրաֆիկ

Վիտամին A Վիտամին E Վիտամին D Վիտամին C Վիտամին B1 Վիտամին B2 Վիտամին B3 Վիտամին B5 Վիտամին B6 Folate, total Վիտամին B12 Վիտամին K 77% 67% 0% 26% 157% 76% 86% 0% 101% 8% 0% 14%
Վիտամին A: 1270 IU of 5,000 IU 25%
Վիտամին E : 3.33 մգ of 15 մգ 22%
Վիտամին D: 0 µg of 10 µg 0%
Վիտամին C: 7.7 մգ of 90 մգ 9%
Վիտամին B1: 0.628 մգ of 1 մգ 52%
Վիտամին B2: 0.327 մգ of 1 մգ 25%
Վիտամին B3: 4.579 մգ of 16 մգ 29%
Վիտամին B5: մգ of 5 մգ 0%
Վիտամին B6: 0.435 մգ of 1 մգ 33%
Folate, total: 10 µg of 400 µg 3%
Վիտամին B12: 0 µg of 2 µg 0%
Վիտամին K: 5.4 µg of 120 µg 5%

Վիտամիններ - համեմատական նկարագիր

Վիտամին B1
0.628 մգ
TOP 14%
Վիտամին A
1270 IU
TOP 18%
Վիտամին B2
0.327 մգ
TOP 23%
Վիտամին C
7.7 մգ
TOP 26%
Վիտամին B6
0.435 մգ
TOP 29%
Վիտամին B3
4.579 մգ
TOP 36%
Վիտամին E
3.33 մգ
TOP 38%
Վիտամին K
5.4 µg
TOP 55%
Folate, total
10 µg
TOP 62%
Վիտամին B12
0 µg
TOP 100%
Վիտամին D
0 µg
TOP 100%

Ճարպի տիպի նկարագրություն

1.535% 14.04% 3.279%
Հագեցած ճարպ: 1.535 գ
Մոնոչհագեցած ճարպ: 14.04 գ
Պոլիչհագեցած ճարպ: 3.279 գ

Բջջանյութ / Շաքար բաշխումը

2.25% 10.5% 31.49%
Շաքար: 2.25 գ
Բջջանյութ(Fiber): 10.5 գ
Այլ: 31.49 գ

Չաման սննդամթերքի բոլոր սննդանյութերի արժեքները 100 գրամում

Սննդանյութ Օրական դոզայի % Մթերքների Թոփ %-ում Արժեքը Համեմատություն
Սպիտակուցներ 42% 29% 17.81g 6.3 անգամ շատ քան 'Բրոկկոլի'-ում
Ճարպեր 34% 13% 22.27g 1.5 անգամ քիչ քան 'Պանիր'-ում
Ածխաջրեր 15% 23% 44.24g 1.6 անգամ շատ քան 'Բրինձ'-ում
Կալորիականություն 19% 19% 375kcal 8 անգամ շատ քան 'Նարինջ'-ում
Շաքար 0% 58% 2.25g 4 անգամ քիչ քան 'Կոկա-Կոլա'-ում
Բջջանյութ(Fiber) 42% 10% 10.5g 4.4 անգամ շատ քան 'Նարինջ'-ում
Կալցիում 93% 5% 931mg 7.4 անգամ շատ քան 'Կաթ'-ում
Երկաթ 830% 2% 66.36mg 25.5 անգամ շատ քան 'Տավար'-ում
Մագնեզիում 87% 9% 366mg 2.6 անգամ շատ քան 'Նուշ'-ում
Ֆոսֆոր 71% 9% 499mg 2.7 անգամ շատ քան 'Հավի միս'-ում
Կալիում 53% 6% 1788mg 12.2 անգամ շատ քան 'Վարունգ'-ում
Նատրիում 7% 44% 168mg 2.9 անգամ քիչ քան 'Սպիտակ հաց'-ում
Ցինկ 44% 20% 4.8mg 1.3 անգամ քիչ քան 'Տավար'-ում
Պղինձ 96% 17% 0.87mg 6.1 անգամ շատ քան 'Shiitake'-ում
Վիտամին E 22% 38% 3.33mg 2.3 անգամ շատ քան 'Կիվի'-ում
Վիտամին D 0% 100% 0µg N/A
Վիտամին C 9% 26% 7.7mg 6.9 անգամ քիչ քան 'Կիտրոն'-ում
Վիտամին B1 52% 14% 0.63mg 2.4 անգամ շատ քան 'Ոլոռ'-ում
Վիտամին B2 25% 23% 0.33mg 2.5 անգամ շատ քան 'Ավոկադո'-ում
Վիտամին B3 29% 36% 4.58mg 2.1 անգամ քիչ քան 'Հնդկահավի միս'-ում
Վիտամին B6 33% 29% 0.44mg 3.7 անգամ շատ քան 'Վարսակ'-ում
Folate, total 3% 62% 10µg 6.1 անգամ քիչ քան 'Բրյուսելյան կաղամբ'-ում
Վիտամին B12 0% 100% 0µg N/A
Վիտամին K 5% 55% 5.4µg 18.8 անգամ քիչ քան 'Բրոկկոլի'-ում
Խոլեստերին 0% 100% 0mg N/A
Հագեցած ճարպ 8% 53% 1.54g 3.8 անգամ քիչ քան 'Տավար'-ում
Մոնոչհագեցած ճարպ 0% 12% 14.04g 1.4 անգամ շատ քան 'Ավոկադո'-ում
Պոլիչհագեցած ճարպ 0% 23% 3.28g 14.4 անգամ քիչ քան 'Ընկույզ'-ում

Աղբյուրներ

Էջում ներկայացված բոլոր արժեքների աղբյուրը (բացառությամբ հիմնական և գլիկեմիկ ինդեքսի հոդվածների, եթե առկա են) ԱՄՆ-ի գյուղդեպարտամենտի տվյալների բազան է: Էջում ներկայացված կոնկրետ սննդամթերքի հղումը բերված է ստորև

  1. https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/170923/nutrients

Ցանկացած դիետա սկսելուց առաջ անհապաղ խորհդակցեք Ձեր բժիշկի հետ:
-->