Foodstruct
Advanced Nutrition Search | Diet Analysis | Glycemic index chart

Քրքում - բաղադրությունը, օգտակար հատկությունները

*Բոլոր արժեքները հաշվարկված են 100 գրամի համար

Ընդհանուր տեղեկատվություն Քրքում սննդամթերքի մասին

Քրքում Քրքումը սննդի մեջ օգտագործվում է շատ վաղուց եւ մինչ օրս շարունակում է զարմացնել իր օգտակարությամբ: Թարմ վիճակում այն հազվադեպ է օգտագործվում: Քրքումի արմատը նախ եփում են 30-45 րոպե, ապա չորացնում են տաք վառարանում, ինչից հետո այն աղում են եւ ստանում դեղնանարնջագույն փոշի: Սովրաբար այն ուտեստի մեջ ավելացնում են մատուցելուց անմիջապես առաջ, որպեսզի այն չհասցնի կորցնել իր հարուստ համն ու բազմաշերտ բույրը: Նման փոշու տեսքով այս մթերքը լայն տարածում ունի Բանգրադեշի, Հնդկաստանի, Իրանական եւ Պակիստանի խոհանոցներում ոչ միայն որպես համեմունք, այլ նաեւ որպես սննդային ներկ եւ օգտագործվում է ավանդական ոչ քաղցր ուտեստների պատրաստման համար: Իսկ արեւելյան երկրներում այս փոշուց ըմպելիք են պատրաստում, որը լայն տարածում ունի: Որոշ ուտեստներին յուրահատուկ բույր հաղորդելու համար օգտագործվում են նաեւ այս բույսի տերեւները: Ի դեպ, այս փոշուն պետք է դիպչել միայն ձեռնոցներով, քանի որ ուժեղ պիգմենտների առկայության պատճառով այն շատ արագ ներկում է նաեւ մարդու մաշկը, ինչը անցկացնելուց համար անհրաժեշտ է լինում երկար ու մանրակրկիտ լվացվել: Քրքումը՝ փոշու տեսքով խորհուրդ է տրվում պահել հով, չոր, մութ վայրում՝ պինդ փակված տարայի մեջ: Իսկ դեռեւս չմշակված՝ արմատի տեսքով այն պահեք սառնարանի մեջ: Բաղադրություն Քրքումը հարուստ է եթերային յուղերով, որոնք պատասխանատու են ցավազրկման համար՝ ինչպես սովորական, այնպես էլ կանացի ցավերի դեպքում: Այն նաեւ ունի հակաբորբոքային եւ հակահամաճարակային հատկություններ: Այն բաձարձակապես չի պարունակում խոլեստերին, ինչը դրա գլխավոր առավելություններից մեկն է: Այս մթերքը նաեւ հարուստ է մի շարք՝ կենսական նշանակություն ունեցող վիտամիններով, ինչպիսին, օրինակ, պիրադեքսինն է՝ վիտամին B6-ը, որի ամենօրյա ընդունումը օրգանիզմը պաշտպանում է այնպիսի հիվանդություններից, ինչպիսիք են սակավարյունությունը, ճառագայթային հիվանդությունը: Իսկ ահա վիտամին C-ի մեծ պաշարով է օժտված այս մթերքի ոչ թե փեշիի վերածված, այլ հում՝ դեռեւս որեւէ մշակման չենթարկված արմատը, որը օրգանիզմը դիմացկուն է դարձնում վարակների եւ վտանգավոր նյութերի ներթափանցման վտանգի նկատմամբ: Կարեւոր հանքային նյութերից այն պարունակում է կալցիյում, երկաթ, կալիում, մանգան, պղինձ, ցինկ, որոնց առկայությունը օգնում է վերահսկել արյան ճնշումը եւ կանխում է ճնշման խնդիրների առաջացումը: Օգտակար հատկություններ Նախ անհրաժեշտ է նշել, որ այս մթերքի բոլոր հատկությունները չէ, որ արդեն հայտնի են եւ որոնք հստակ ապացուցված են, քանի որ դրա վերաբերյալ հետազոտությունները շարունակվում են: Նշենք միայն այն հատկությունները, որոնք արդեն իսկ հաստատված են: Այն օգտագործվում է տարատեսակ հիվանդություններ բուժելու համար: Այս մթերքով բուժվում են ստամոքսի խանգարումը, կոկորդի բորբոքումը, լյարդի հետ կապված հիվանդությունները, նաեւ օգտագործվում է բաց վերքերի մշակման եւ մաշկային հիվանդությունների բուժման համար: Համարվում է, որ այս համեմունքը ուտեստի մեջ ավելացնելով հնարավոր է կարգավորել ուտելուց հետո արյան մեջ ավելացող ճարպի քանակը: Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ դրա պատճառը այս մթերքում որոշ ֆերմենտների մեծ քանակն է: Նույն ֆերմենտների առկայությունն է, որ տրամադրություն է բարձրացնում եւ օգնում է ավելի հանգիստ հաղթահարել սթրեսային իրավիճակները: Ապացուցված է նաեւ, որ այս նյութը օրգանիզմի վրա ազդում է որպես հակադեպրեսանտ: Քրքումը ունի նաեւ հակաբորբոքային եւ հակաօքսիդային հատկություններ, ինչի պատճառով այն կարգավորում է զարկերակային ճնշումը եւ նվազեցնում է սրտանոթային որոշ հիվանդությունների առաջացման վտանգը: Այն նաեւ դրական է ազդում գլխուղեղի աշխատանքի վրա, ինչի արդյունքում լավացնում է հիշողությունը, կենտրոնացնում է ուշադրությունը, նվազեցնում է գլխուղեղի կաթվածի, ինչպես նաեւ Ալցհեյմերի հիվանդության առաջացման վտանգը: Պատմություն Թե ի սկզբանե որտեղ է աճել այս բույսը, հստակ հայտնի չէ, սակայն համարվում է, որ այն ծնունդով Հարավարեւելյան Ասիայից է, որտեղ այն սկսվել է օգտագործվել դեռեւս 5000 տարի առաջ: Ի սկզբանե այն օգտագործվել է միայն որպես ներկանյութ: Ավելի ուշ այն սկսել է օգտագործվել նաեւ որպես սննդի հավելում: Հնդկաստանից այս համեմունքը հասել է Չինաստան, հետագայում հասել է արեւելյան Աֆրիկա, ավելի ուշ նաեւ արեւմտյան Աֆրիկա: Այս մթերքը Եվրոպա է հասել եւ սկսել է այնտեղ տարածվել միայն 13- րդ դարում՝ արաբների միջոցով: Հնդկաստանում այս մթերքը միշտ համարվել է սրբություն, որը օգտագործավել է տարբեր միջոցառումների ու արարողությունների ժամանակ: Այսօր այն օգտագործվում է հարսանիքների ու կրոնական միջոցառումների ժամանակ: Հնդուիստական վարդապետները այս փոշին օգտագործում են անդրշիրիմյան աշխարհի հետ կապ հաստատելու եւ ոգիներ կանչելու ժամանակ, եւ իր վառ դեղին ու նարնջագույն շնորհիվ խորհրդանշում է արեւը եւ արեւի աստվածային ուժը: Հակացուցումներ Թեեւ քրքումը ալերգիկ մթերք չի համարվում, լինում են դեպքեր, որ դրա շատ օգտագործումը բերում է բացասական հետեւանքների, օրինակ, սրտխառնոցի, գլխապտույտի, փորլուծության, բացառիկ դեպքերում այս համեմունքի շատ օգտագործումը կարող է խնդիրներ առաջացնել նաեւ սրտի աշխատանքում:
Հոդվածի հեղինակի լուսանկար Tatevik  Stepanyan
Մասնագիտությունը՝ Սննդամթերքի բլոգեր
Թարմացվել է՝ Դեկտեմբերի 03, 2020

Սննդարարության հիմնական չափանիշենր

Քրքում
Գլիկեմիկ ինդեքս ⓘ Source:
0 (low)
Բաժնի չափը ⓘ Բաժինների արժեքները վերցված են ԱՄՆ-ի սննդի և դեղերի վարչության փաստաթղթից
0.25 tsp (0.5 grams)
Թթվայնությունը (հիմնված PRAL արժեքի վրա) ⓘ PRAL-ը (Պոտենցիալ երիկամային թթվայնության բեռ ) բանաձևի միջովոց հաշվարկվող արժեք է: Որքան բարձր է PRAL-ը այնքան թթվային է սննդամքերքը և որքան ցածր է PRAL-ը այնքան ալկալային է սննդամթերքը:
-35.5 (alkaline)
Կալորիաներ
312
98% Երկաթ
95% Կալիում
93% Բջջանյութ(Fiber)
90% Մագնեզիում
88% Ածխաջրեր
Բացատրություն: Քրքում սննդամթերքը պարունակում է ավելի շատ Երկաթ քան սննդատեսակների 98 տոկոսը. Հարկ է նշել, որ չնայած նրան, որ կան սննդի տեսակներ (2%) ,որոնք պարունակում են ավելի շատ Երկաթ, սակայն այս սննդամթերքը ինքնին ավելի հարուստ է Երկաթ-ով քան ցանակացած այլ տարրով: Համանման ձևով այս սննդամթերքը համեմատաբար հարուստ է Կալիում, Բջջանյութ(Fiber), Մագնեզիում և Ածխաջրեր տարրերով

Քրքում սննդամթերքի գլիկեմիկ ինդեքսը

Source:

83 with glucose (glucose 100) http://www.als-journal.com/712-19/ 85 with glucose (glucose 97) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5897315/ May not affect GI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2964546/

0

Նմանատիպ սննդամթերք կամ դրա հետ համեմատություն

Հիմնական բաղադրամասերի աղյուսակ

10% 4% 68% 13% 8%
Սպիտակուցներ:
Daily Value: 19%
9.68 գ of 50 գ
19%
Ճարպեր:
Daily Value: 5%
3.25 գ of 65 գ
5%
Ածխաջրեր:
Daily Value: 22%
67.14 գ of 300 գ
22%
Ջուր:
Daily Value: 1%
12.85 գ of 2,000 գ
1%
Այլ:
7.08 գ

Սննդամթերքի բաղադրության պիտակ(ԱՄՆ ստանդարտ)

Սննդարար արժեք
___բաժին կոնտեյնեռում
Բաժնի չափը ______________
Քանակը 100 գրամում
Կալորիաներ 312
օրական դոզայի %-ը*
5%
Ճարպ ընդհանուր
9%
Հագեցած ճարպեր
Տրանս ճարպեր գ
0%
Խոլեստերին 0մգ
1%
Աղ 27մգ
22%
Ածխաջրեր ընդհանուր 67գ
92%
Բջջանյութ 23գ
Շաքար ընհանուր գ
Այդ թվում ? գ ավելացված
Սպիտակուցներ 10գ
Վիտամին Դ 0մկգ 0%

Կալցիում 168մգ 17%

Երկաթ 55մգ 688%

Կալիում 2,080մգ 0%

*
Օրական դոզայի տոկոսը (ՕԴ) ցույց է տալիս, թե ինչքանով է տվյալ սննդանյութը ծածկում օրական կարիքը: Հաշվարկում օգտագործվում է 2000 կալորիականությամբ դիետա.

Կարևոր չափանիշներ

Ցածր խոլեստերին
ok
ավելին
Խոլեստերինը կարող է վտանգավոր լինել ձեր առողջության համար: Առավել զգուշությամբ խոլեստերինի օգտագործմանը պետք է վերաբերվեն սիրտ-անոթային հիվանդություններով տառապող անձիք:
Չի պարունակում տրանս ճարպեր
limit break
ավելին
Տրանս ճարպերը բարձրացնում են կարդիոսկլերողի ռիսկը: Տրանս ճարպերը բարձրացնում են ՑԽԼ (ցածր խտության լիպոպրոտեիդները) և իջեցնում ԲԽԼ (բարձր խտության լիպոպրոտեիդները). Տրանս ճարպեր պարունակող սննդամթերքներից պետք է հնարավորինս չափով խուսափել:
Քիչ հագեցած ճարպեր
ok
ավելին
Խորհուրդ չի տրվում ընդհանուր կալորիաների 10%-ից ավել ստանալ հագեցած ճարպերից link
Քիչ նատրիում
ok
ավելին
Հիպերտոնիայով տառապող մարդկանց խորհուրդ չի տրվում շատ նատրիում օգտագործել
Քիչ շաքար
ok
ավելին
Շաքարի չարաշահումը կարող է հանգեցնել գերության և շաքարախտի

Բաղադրության ինֆոգրաֆիկա

Քրքում սննդամթերքի բաղադրության և սննդարարության ինֆոգրաֆիկա
Պատճենել ինֆոգրաֆիկայի հղումը

Միներալներ - ծածկույթի գրաֆիկ

Կալցիում Երկաթ Մագնեզիում Ֆոսֆոր Կալիում Նատրիում Ցինկ Պղինձ Մանգան Սելեն Choline, total 51% 2063% 149% 129% 184% 4% 123% 434% 2583% 34% 27%
Կալցիում: 168 մգ of 1,000 մգ 17%
Երկաթ: 55 մգ of 8 մգ 688%
Մագնեզիում: 208 մգ of 420 մգ 50%
Ֆոսֆոր: 299 մգ of 700 մգ 43%
Կալիում: 2080 մգ of 3,400 մգ 61%
Նատրիում: 27 մգ of 2,300 մգ 1%
Ցինկ: 4.5 մգ of 11 մգ 41%
Պղինձ: 1.3 մգ of 1 մգ 144%
Մանգան: 19.8 մգ of 2 մգ 861%
Սելեն: 6.2 µg of 55 µg 11%
Choline, total: 49.2 մգ of 550 մգ 9%

Միներալներ - համեմատական նկարագիր

Երկաթ
55 մգ
TOP 2%
Կալիում
2080 մգ
TOP 5%
Մագնեզիում
208 մգ
TOP 10%
Կալցիում
168 մգ
TOP 13%
Պղինձ
1.3 մգ
TOP 16%
Ֆոսֆոր
299 մգ
TOP 17%
Ցինկ
4.5 մգ
TOP 21%
Մանգան
19.8 մգ
TOP 25%
Choline, total
49.2 մգ
TOP 65%
Սելեն
6.2 µg
TOP 65%
Նատրիում
27 մգ
TOP 79%

Վիտամիններ - ծածկույթի գրաֆիկ

Վիտամին A Վիտամին E Վիտամին D Վիտամին C Վիտամին B1 Վիտամին B2 Վիտամին B3 Վիտամին B5 Վիտամին B6 Folate, total Վիտամին B12 Վիտամին K 0% 89% 0% 3% 15% 35% 26% 33% 25% 15% 0% 34%
Վիտամին A: 0 IU of 5,000 IU 0%
Վիտամին E : 4.43 մգ of 15 մգ 30%
Վիտամին D: 0 µg of 10 µg 0%
Վիտամին C: 0.7 մգ of 90 մգ 1%
Վիտամին B1: 0.058 մգ of 1 մգ 5%
Վիտամին B2: 0.15 մգ of 1 մգ 12%
Վիտամին B3: 1.35 մգ of 16 մգ 8%
Վիտամին B5: 0.542 մգ of 5 մգ 11%
Վիտամին B6: 0.107 մգ of 1 մգ 8%
Folate, total: 20 µg of 400 µg 5%
Վիտամին B12: 0 µg of 2 µg 0%
Վիտամին K: 13.4 µg of 120 µg 11%

Վիտամիններ - համեմատական նկարագիր

Վիտամին E
4.43 մգ
TOP 37%
Վիտամին C
0.7 մգ
TOP 45%
Folate, total
20 µg
TOP 48%
Վիտամին K
13.4 µg
TOP 49%
Վիտամին B5
0.542 մգ
TOP 56%
Վիտամին B2
0.15 մգ
TOP 58%
Վիտամին B6
0.107 մգ
TOP 63%
Վիտամին B3
1.35 մգ
TOP 64%
Վիտամին B1
0.058 մգ
TOP 68%
Վիտամին A
0 IU
TOP 100%
Վիտամին B12
0 µg
TOP 100%
Վիտամին D
0 µg
TOP 100%

Ամինաթթուների նկարագիր

Տրիպտոֆան Տրեոնին Իզոլեյցին Լեյցին Լիզին Մեթիոնին Ֆենիլալանին Վալին Հիստիդին 183% 95% 101% 90% 55% 40% 91% 109% 65%
Տրիպտոֆան: 170 մգ of 280 մգ 61%
Տրեոնին: 330 մգ of 1,050 մգ 31%
Իզոլեյցին: 470 մգ of 1,400 մգ 34%
Լեյցին: 810 մգ of 2,730 մգ 30%
Լիզին: 380 մգ of 2,100 մգ 18%
Մեթիոնին: 140 մգ of 1,050 մգ 13%
Ֆենիլալանին: 530 մգ of 1,750 մգ 30%
Վալին: 660 մգ of 1,820 մգ 36%
Հիստիդին: 150 մգ of 700 մգ 21%

Ճարպի տիպի նկարագրություն

1.838% 0.449% 0.756%
Հագեցած ճարպ: 1.838 գ
Մոնոչհագեցած ճարպ: 0.449 գ
Պոլիչհագեցած ճարպ: 0.756 գ

Ածխաջրերի տեսակները

2.38% 0.38% 0.45%
Օսլա: գ
Սախարոզ: 2.38 գ
Գլյուկոզա: 0.38 գ
Ֆրուկտոզա: 0.45 գ
Լակտոզա: 0 գ
Մալթոզ: 0 գ
Գալակտոզա: 0 գ

Բջջանյութ / Շաքար բաշխումը

3.21% 22.7% 41.23%
Շաքար: 3.21 գ
Բջջանյութ(Fiber): 22.7 գ
Այլ: 41.23 գ

Քրքում սննդամթերքի բոլոր սննդանյութերի արժեքները 100 գրամում

Սննդանյութ Օրական դոզայի % Մթերքների Թոփ %-ում Արժեքը Համեմատություն
Սպիտակուցներ 23% 45% 9.68g 3.4 անգամ շատ քան 'Բրոկկոլի'-ում
Ճարպեր 5% 60% 3.25g 10.2 անգամ քիչ քան 'Պանիր'-ում
Ածխաջրեր 22% 12% 67.14g 2.4 անգամ շատ քան 'Բրինձ'-ում
Կալորիականություն 16% 28% 312kcal 6.6 անգամ շատ քան 'Նարինջ'-ում
Ֆրուկտոզա 1% 89% 0.45g 13.1 անգամ քիչ քան 'Խնձոր'-ում
Շաքար 0% 54% 3.21g 2.8 անգամ քիչ քան 'Կոկա-Կոլա'-ում
Բջջանյութ(Fiber) 91% 7% 22.7g 9.5 անգամ շատ քան 'Նարինջ'-ում
Կալցիում 17% 13% 168mg 1.3 անգամ շատ քան 'Կաթ'-ում
Երկաթ 688% 2% 55mg 21.2 անգամ շատ քան 'Տավար'-ում
Մագնեզիում 50% 10% 208mg 1.5 անգամ շատ քան 'Նուշ'-ում
Ֆոսֆոր 43% 17% 299mg 1.6 անգամ շատ քան 'Հավի միս'-ում
Կալիում 61% 5% 2080mg 14.1 անգամ շատ քան 'Վարունգ'-ում
Նատրիում 1% 79% 27mg 18.1 անգամ քիչ քան 'Սպիտակ հաց'-ում
Ցինկ 41% 21% 4.5mg 1.4 անգամ քիչ քան 'Տավար'-ում
Պղինձ 144% 16% 1.3mg 9.2 անգամ շատ քան 'Shiitake'-ում
Վիտամին E 30% 37% 4.43mg 3 անգամ շատ քան 'Կիվի'-ում
Վիտամին D 0% 100% 0µg N/A
Վիտամին C 1% 45% 0.7mg 75.7 անգամ քիչ քան 'Կիտրոն'-ում
Վիտամին B1 5% 68% 0.06mg 4.6 անգամ քիչ քան 'Ոլոռ'-ում
Վիտամին B2 12% 58% 0.15mg 1.2 անգամ շատ քան 'Ավոկադո'-ում
Վիտամին B3 8% 64% 1.35mg 7.1 անգամ քիչ քան 'Հնդկահավի միս'-ում
Վիտամին B5 11% 56% 0.54mg 2.1 անգամ քիչ քան 'Արևածաղիկի սերմեր'-ում
Վիտամին B6 8% 63% 0.11mg 1.1 անգամ քիչ քան 'Վարսակ'-ում
Folate, total 5% 48% 20µg 3.1 անգամ քիչ քան 'Բրյուսելյան կաղամբ'-ում
Վիտամին B12 0% 100% 0µg N/A
Վիտամին K 11% 49% 13.4µg 7.6 անգամ քիչ քան 'Բրոկկոլի'-ում
Տրիպտոֆան 0% 70% 0.17mg 1.8 անգամ քիչ քան 'Հավի միս'-ում
Տրեոնին 0% 77% 0.33mg 2.2 անգամ քիչ քան 'Տավար'-ում
Իզոլեյցին 0% 75% 0.47mg 1.9 անգամ քիչ քան 'Սաղմոն'-ում
Լեյցին 0% 76% 0.81mg 3 անգամ քիչ քան 'Թունա'-ում
Լիզին 0% 79% 0.38mg 1.2 անգամ քիչ քան 'Տոֆու'-ում
Մեթիոնին 0% 80% 0.14mg 1.5 անգամ շատ քան 'Սագախոտ (Քինոա)'-ում
Ֆենիլալանին 0% 74% 0.53mg 1.3 անգամ քիչ քան 'Հավկիթ'-ում
Վալին 0% 72% 0.66mg 3.1 անգամ քիչ քան 'Սոյա'-ում
Հիստիդին 0% 82% 0.15mg 5 անգամ քիչ քան 'Հնդկահավի միս'-ում
Խոլեստերին 0% 100% 0mg N/A
Տրանս ճարպ 0% 66% 0.06g 265.9 անգամ քիչ քան 'Մարգարին'-ում
Հագեցած ճարպ 9% 49% 1.84g 3.2 անգամ քիչ քան 'Տավար'-ում
Մոնոչհագեցած ճարպ 0% 72% 0.45g 21.8 անգամ քիչ քան 'Ավոկադո'-ում
Պոլիչհագեցած ճարպ 0% 52% 0.76g 62.4 անգամ քիչ քան 'Ընկույզ'-ում

Աղբյուրներ

Էջում ներկայացված բոլոր արժեքների աղբյուրը (բացառությամբ հիմնական և գլիկեմիկ ինդեքսի հոդվածների, եթե առկա են) ԱՄՆ-ի գյուղդեպարտամենտի տվյալների բազան է: Էջում ներկայացված կոնկրետ սննդամթերքի հղումը բերված է ստորև

  1. https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/172231/nutrients

Ցանկացած դիետա սկսելուց առաջ անհապաղ խորհդակցեք Ձեր բժիշկի հետ:
-->